bodaj


bodaj
bodaj {{/stl_13}}{{stl_8}}mod. {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'wyraz używany z formami czasownika w czasie przeszłym lub trybie przypuszczającym, łączący się zawsze z ruchomymi końcówkami czasownika w 1. i 2. osobie; służy do wyrażania życzenia pomyślnego lub niepomyślnego (dziś już zabarwiony{{/stl_7}}{{stl_7}} archaicznie); aby': {{/stl_7}}{{stl_10}}Bodajbyś nogi połamał. Bodajby każdy tak myślał. Bodajbym go nigdy nie spotkał. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'wyraz używany z formami trybu rozkazującego wtedy, gdy mówiący domyśla się, że rozmówca nie chce czegoś zrobić, i prosi go o zrobienie tego, co uważa za minimum w danej sytuacji; przynajmniej; chociaż': {{/stl_7}}{{stl_10}}Powiedz bodaj słowo. Zostań ze mną bodaj chwilę. Daj mi bodaj kawałek. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}3. {{/stl_12}}{{stl_7}}'wyraz, którym mówiący zaznacza, że wiedział coś, ale nie może sobie tego przypomnieć, i decyduje się powiedzieć to, co przypuszczalnie jest prawdą; chyba': {{/stl_7}}{{stl_10}}W tym filmie grał bodaj Łomnicki. Było to bodaj w Paryżu.{{/stl_10}}{{stl_18}}ZOB. {{/stl_18}}{{stl_10}}żeby [bodaj] {{/stl_10}}{{stl_8}}{kogoś, coś} {{/stl_8}}{{stl_7}}pokręciło {{/stl_7}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}bodaj {{/stl_13}}{{stl_8}}{kogoś} {{/stl_8}}cholera (wzięła, utłukła) {{/stl_13}}{{stl_7}}'wyzwisko lub przekleństwo będące wyrazem negatywnych emocji w stosunku do kogoś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Bodaj cię cholera wzięła, gówniarzu jeden! Bodaj was wszystkich cholera utłukła! {{/stl_10}}

Langenscheidt Polski wyjaśnień. 2015.

Look at other dictionaries:

  • bodaj — 1. «partykuła rozpoczynająca zdania wyrażające życzenia, zaklęcia itp. (często w połączeniu z zakończeniami osobowymi, zwłaszcza trybu przypuszczającego, np. bodajeś, bodajbyś, bodajbyście oraz z orzeczeniem w formie imiesłowu czasu przeszłego)»… …   Słownik języka polskiego

  • żeby [bodaj] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{kogoś, coś} {{/stl 8}}pokręciło {{/stl 13}}{{stl 7}} rodzaj przekleństwa, wyrażającego czyjeś silne, negatywne emocje wobec kogoś lub czegoś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Żeby was pokręciło, łobuzy! Bodaj cię pokręciło, draniu, za… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dunder — pot. Niech to, niech cię (go, was itp.) dunder świśnie; bodaj to, bodaj cię (go, was itp.) dunder świsnął «zwroty wyrażające gniew, zniecierpliwienie, zdumienie; niech przepadnie, niech to, niech cię (go, was itp.) diabli wezmą»: Chłopaków za łeb …   Słownik frazeologiczny

  • świsnąć — Jak rak świśnie, a ryba piśnie zob. rak 2. Niech to, niech cię (go, was itp.) dunder świśnie, bodaj to, bodaj cię (go, was itp.) dunder świsnął zob. dunder …   Słownik frazeologiczny

  • Jakub Szczawiński — (1577 1637) was a noble (szlachcic) in the Polish Lithuanian Commonwealth, of Prawdzic Coat of Arms. He held the offices of voivode of Brześć Kujawski (1622 1637) [http://valkiria.net/index.php?type=special area=1 p=articles id=7115] and starosta …   Wikipedia

  • Pavel Haas — (* 21. Juni 1899 in Brünn; † 17. Oktober 1944 im KZ Auschwitz Birkenau) war ein tschechischer Komponist. Inhaltsverzeichnis 1 Leben 2 Auszeichnungen 3 Werk …   Deutsch Wikipedia

  • Polnische Grammatik — Dieser Artikel beschreibt die Grammatik der polnischen Sprache unter Einbeziehung einiger sprachgeschichtlicher Anmerkungen und dialektaler Besonderheiten. Das Polnische als westslawische Sprache hat in der Deklination wie die meisten anderen… …   Deutsch Wikipedia

  • kamień — 1. Bodaj się tacy na kamieniu rodzili «oby takich (ludzi) było więcej» 2. Być komuś, stać się dla kogoś kamieniem (młyńskim) u szyi «być komuś ciężarem, przeszkodą, stwarzać kłopot swoją obecnością»: (...) stałem się dla Alicji kamieniem u szyi.… …   Słownik frazeologiczny

  • pozwolić — 1. Móc pozwolić sobie na coś «móc coś zrobić, dokonać czegoś, ponieważ zaistniały sprzyjające ku temu okoliczności»: Balthus osiągnął już chyba wszystko. Jest najdroższym i bodaj najsłynniejszym z żyjących malarzy. Na jego obrazy pozwolić sobie… …   Słownik frazeologiczny

  • pozwalać — 1. Móc pozwolić sobie na coś «móc coś zrobić, dokonać czegoś, ponieważ zaistniały sprzyjające ku temu okoliczności»: Balthus osiągnął już chyba wszystko. Jest najdroższym i bodaj najsłynniejszym z żyjących malarzy. Na jego obrazy pozwolić sobie… …   Słownik frazeologiczny